Từ sinh nhật 4 tuổi VCEO HN1, Ngọc Phương chia sẻ giá trị của sự hiện diện, kết nối, đóng góp và những bài học về con người, cộng đồng, doanh nghiệp.
Có mặt trong một sự kiện không khó.
Chúng ta có thể đến đúng giờ, mặc trang phục phù hợp, bắt tay nhiều người, chụp những bức ảnh đẹp rồi trở về. Nhưng sau buổi gặp gỡ ấy, điều gì còn lại trong tâm trí người khác? Chúng ta đã tạo ra giá trị gì? Một mối quan hệ nào đã thực sự bắt đầu? Một người mới nào đã cảm thấy được chào đón?
Đó mới là những câu hỏi giúp tôi nhìn sâu hơn vào ý nghĩa của hai chữ hiện diện.
Trong chương trình kỷ niệm sinh nhật 4 tuổi của VCEO HN1, tôi hiện diện với hai vai trò: thành viên Ban Điều hành và thành viên Ban Định hướng khách mời. Nhưng điều khiến tôi suy nghĩ nhiều nhất không phải là tên gọi của những vai trò ấy. Tôi tự hỏi:
Mình đã hiện diện như thế nào để sự có mặt của mình thực sự có ích cho cộng đồng?
Từ câu hỏi đó, tôi nhận ra rằng giá trị của một con người trong cộng đồng có rất nhiều điểm tương đồng với giá trị của một nhân sự trong doanh nghiệp. Chúng ta không được ghi nhận lâu dài chỉ vì chức danh đang nắm giữ. Giá trị thực sự được tạo nên bởi cách chúng ta kết nối, đóng góp, giữ cam kết và cùng người khác hướng tới mục tiêu chung.

Có mặt là một trạng thái vật lý. Hiện diện là một trạng thái của nhận thức, cảm xúc và trách nhiệm.
Một người có thể ngồi trong phòng họp nhưng tâm trí không ở đó. Một người có thể tham gia rất nhiều sự kiện nhưng chưa từng thực sự lắng nghe ai. Một thành viên có thể mang danh thuộc về cộng đồng nhưng chưa hiểu cộng đồng đang cần mình đóng góp điều gì.
Ngược lại, một người hiện diện có giá trị không chỉ mang theo danh thiếp. Họ mang theo sự quan sát, tinh thần kết nối, thái độ sẵn sàng đóng góp và trách nhiệm với điều mình đã cam kết.
Theo tôi, giá trị của sự hiện diện có thể được diễn giải bằng công thức:
Hiện diện có giá trị = Có mặt + Quan sát + Kết nối + Đóng góp + Chịu trách nhiệm
Có mặt là điểm bắt đầu. Nhưng để tạo ra giá trị, chúng ta cần đi qua cả bốn bước còn lại.
Muốn xây dựng quan hệ, trước tiên chúng ta cần dành thời gian để xuất hiện.
Không một mối quan hệ bền vững nào có thể hình thành nếu chúng ta chỉ tìm đến cộng đồng khi cần khách hàng, cần đối tác hoặc cần sự giúp đỡ.
Sự có mặt đều đặn là tín hiệu đầu tiên cho thấy một người nghiêm túc với cộng đồng. Qua thời gian, mọi người có cơ hội hiểu chúng ta là ai, đang làm công việc gì và theo đuổi những giá trị nào.
Tuy nhiên, có mặt chỉ giúp người khác nhìn thấy chúng ta. Còn họ có tin tưởng và muốn đồng hành với chúng ta hay không lại phụ thuộc vào những hành động tiếp theo.
Một cộng đồng có nhiều nhóm người với những nhu cầu khác nhau.
Có người mới đến lần đầu và còn bỡ ngỡ. Có người đang tìm kiếm đối tác. Có người muốn học hỏi. Có người cần một không gian để được chia sẻ. Cũng có những thành viên đang âm thầm gánh nhiều công việc vận hành phía sau.
Nếu không quan sát, chúng ta dễ kết nối theo nhu cầu của mình thay vì nhu cầu của người đối diện.
Quan sát giúp chúng ta biết khi nào nên nói, khi nào cần lắng nghe, khi nào nên giới thiệu một mối quan hệ và khi nào chỉ cần giúp người khác cảm thấy họ không bị bỏ lại bên ngoài.
Đây cũng là một năng lực rất quan trọng trong quản trị doanh nghiệp.
Người lãnh đạo không thể chỉ nhìn vào kết quả cuối cùng. Họ cần quan sát con người, nhìn thấy những vướng mắc phía sau hành vi và hiểu điều gì đang thực sự diễn ra trong hệ thống.

Kết nối là giúp hai con người tìm thấy lý do để tiếp tục một cuộc trò chuyện sau lần gặp đầu tiên.
Một kết nối có giá trị thường trả lời được ít nhất một trong ba câu hỏi:
Người này đang cần điều gì?
Tôi có thể đóng góp điều gì?
Trong mạng lưới của tôi, ai có thể đồng hành phù hợp với họ?
Khi kết nối bắt đầu bằng sự thấu hiểu, mối quan hệ không còn là một giao dịch ngắn hạn. Nó có thể trở thành điểm khởi đầu cho sự hợp tác, học hỏi và cùng phát triển.
Trong cộng đồng doanh nhân, chúng ta thường nói nhiều về mở rộng quan hệ. Nhưng một danh bạ dài chưa chắc đã tạo nên một mạng lưới mạnh.
Mạng lưới chỉ thực sự có giá trị khi giữa các bên có sự hiểu biết, niềm tin và khả năng cùng hành động.
Kết nối chỉ là cánh cửa. Sự tin tưởng và trách nhiệm mới quyết định mối quan hệ có đi được xa hay không.
Một người chỉ thực sự trở thành một phần của cộng đồng khi họ bắt đầu đóng góp.
Đóng góp không nhất thiết phải là điều lớn lao. Đôi khi đó chỉ là việc đón một vị khách mới, giới thiệu đúng hai người cần gặp nhau, chia sẻ một kinh nghiệm thực tế hoặc hoàn thành tốt một phần việc hậu trường.
Giá trị của cộng đồng được tạo ra từ rất nhiều đóng góp nhỏ nhưng nhất quán.
Trong doanh nghiệp cũng vậy. Một nhân sự không tạo ra giá trị chỉ bằng việc có mặt đủ tám giờ mỗi ngày.
Giá trị xuất hiện khi công việc của họ giúp một khách hàng được phục vụ tốt hơn, một đồng nghiệp bớt vướng mắc hơn, một quy trình vận hành hiệu quả hơn hoặc một mục tiêu chung được tiến gần hơn.
Vì vậy, khi đánh giá một con người, chúng ta không nên chỉ hỏi:
“Người này đã làm những việc gì?”
Chúng ta cần hỏi sâu hơn:
“Những việc người này làm đã tạo ra thay đổi gì cho người khác và cho tổ chức?”

Nếu kết nối tạo ra cơ hội thì trách nhiệm tạo ra niềm tin.
Chúng ta có thể gây ấn tượng tốt trong một lần gặp. Nhưng chỉ có sự nhất quán mới giúp người khác đặt niềm tin lâu dài.
Trách nhiệm được thể hiện qua những điều tưởng như rất nhỏ:
Giữ lời với điều mình đã hứa.
Hoàn thành phần việc đã nhận.
Phản hồi đúng lúc.
Chủ động thông báo khi có thay đổi.
Dám nhận trách nhiệm khi kết quả chưa như mong muốn.
Không đẩy khó khăn của mình sang cho người khác.
Niềm tin trong cộng đồng không được hình thành từ lời giới thiệu về bản thân. Niềm tin được tích lũy từ những lần người khác chứng kiến cách chúng ta hành động.
Doanh nghiệp cũng không thể xây dựng văn hóa tin cậy chỉ bằng khẩu hiệu. Niềm tin được tạo nên từ cách người lãnh đạo giữ cam kết, cách các bộ phận phối hợp và cách tổ chức xử lý vấn đề khi kết quả không như kỳ vọng.
Trong vai trò thành viên Ban Định hướng khách mời của VCEO HN1, tôi nhận ra rằng đón một người đến với cộng đồng không chỉ là hướng dẫn họ đăng ký hoặc giới thiệu chương trình.
Một vị khách có thể bước vào một không gian đông người với rất nhiều câu hỏi:
Tôi có phù hợp với cộng đồng này không?
Tôi nên bắt đầu kết nối với ai?
Những người ở đây có thật sự quan tâm đến tôi không?
Cộng đồng này chỉ hướng tới bán hàng hay còn tạo ra giá trị nào khác?
Nếu trở thành thành viên, tôi có thể đóng góp điều gì?

Người làm công việc định hướng cần giúp khách mời nhìn thấy bức tranh chung, hiểu văn hóa cộng đồng và tìm được những điểm kết nối phù hợp.
Công việc này cần nhiều hơn khả năng giao tiếp. Nó đòi hỏi sự quan sát, khả năng đặt câu hỏi, năng lực lắng nghe và tư duy kết nối có trách nhiệm.
Nếu chỉ giới thiệu thật nhiều người nhưng không hiểu họ có phù hợp với nhau hay không, chúng ta mới tạo ra số lượng điểm chạm chứ chưa chắc đã tạo ra giá trị.
Một kết nối đúng đôi khi có giá trị hơn hàng chục cuộc trao đổi xã giao.
Bốn năm của một cộng đồng không chỉ được tính bằng số chương trình đã tổ chức hay số thành viên đã tham gia.
Bốn năm được tạo nên bởi những con người đã lựa chọn ở lại, cùng làm việc, cùng chia sẻ trách nhiệm và cùng đi qua những giai đoạn thuận lợi lẫn khó khăn.
Đằng sau một chương trình có rất nhiều công việc ít khi xuất hiện trên sân khấu: lên kế hoạch, mời khách, kết nối thành viên, chuẩn bị nội dung, sắp xếp không gian, xử lý thay đổi và bảo đảm trải nghiệm chung.
Khi nhìn lại những hình ảnh của chương trình sinh nhật 4 tuổi VCEO HN1, tôi không chỉ nhìn thấy một sự kiện. Tôi nhìn thấy một hệ thống con người đang cùng nhau tạo ra giá trị.
Có người đứng trên sân khấu.
Có người đón tiếp ở phía ngoài.
Có người kết nối từng vị khách.
Có người lặng lẽ kiểm tra từng chi tiết.
Có những người chỉ xuất hiện trong một bức ảnh rất ngắn nhưng đã dành rất nhiều thời gian cho công việc chung.
Đó cũng là hình ảnh quen thuộc trong doanh nghiệp. Kết quả mà khách hàng nhìn thấy ở phía trước thường được tạo ra bởi rất nhiều con người làm việc phía sau.
Vì vậy, một nhà lãnh đạo không chỉ cần nhìn thấy người nổi bật nhất. Người lãnh đạo cần nhìn thấy toàn bộ hệ thống đóng góp.
Quan sát cách một cộng đồng hoạt động, chúng ta có thể nhận ra nhiều bài học về quản trị doanh nghiệp.
Một cộng đồng có mục tiêu nhưng thiếu văn hóa sẽ khó giữ được người phù hợp.
Một cộng đồng có nhiều thành viên nhưng thiếu sự phân vai sẽ tạo ra sự chồng chéo.
Một cộng đồng có nhiều hoạt động nhưng thiếu chiều sâu kết nối sẽ khiến thành viên nhanh mệt mỏi.
Một cộng đồng phụ thuộc vào một vài cá nhân sẽ gặp khó khăn khi những người đó không còn đủ thời gian duy trì.
Doanh nghiệp cũng vận hành theo logic tương tự.
Muốn phát triển bền vững, cả cộng đồng và doanh nghiệp đều cần bốn nền tảng.
Mỗi người cần hiểu mình đang cùng tập thể hướng tới điều gì.
Nếu các thành viên tham gia với những mục tiêu hoàn toàn khác nhau và không tìm thấy phần giao nhau, tập thể khó tạo ra sức mạnh cộng hưởng.
Văn hóa không chỉ nằm trong những câu khẩu hiệu.
Văn hóa được thể hiện qua cách thành viên đón người mới, xử lý bất đồng, giữ cam kết, chia sẻ cơ hội và phản ứng khi có vấn đề.
Nhiệt tình là cần thiết nhưng chưa đủ.
Mỗi người cần biết mình chịu trách nhiệm về kết quả nào, phối hợp với ai, được quyền quyết định điều gì và cần bàn giao công việc ra sao.
Một tổ chức chỉ bền vững khi những người tham gia được trưởng thành trong quá trình đóng góp.
Họ cần được trao cơ hội, được hướng dẫn, nhận phản hồi, được ghi nhận và từng bước đảm nhận những trách nhiệm lớn hơn.
Tần suất xuất hiện giúp chúng ta được nhận diện nhưng không tự tạo nên uy tín.
Một thành viên tham gia ít chương trình hơn nhưng luôn hoàn thành phần việc đã nhận, chia sẻ đúng lúc và tạo ra những kết nối chất lượng vẫn có thể mang lại giá trị rất lớn.
Điều cần nhìn không chỉ là số lần xuất hiện mà còn là giá trị để lại sau mỗi lần xuất hiện.
Biết tên nhau chưa có nghĩa là đã có quan hệ.
Một mạng lưới chỉ phát huy sức mạnh khi mọi người hiểu năng lực, giá trị và nhu cầu của nhau; đồng thời có đủ niềm tin để cùng hợp tác.
Chức danh giúp xác định trách nhiệm nhưng không tự tạo ra ảnh hưởng.
Ảnh hưởng đến từ khả năng tập hợp con người, giải quyết vấn đề, tạo niềm tin và giúp người khác phát triển.
Có những người không giữ chức danh nổi bật nhưng luôn được cộng đồng tìm đến vì họ đáng tin, hiểu việc và sẵn sàng hỗ trợ.
Một cộng đồng bền vững không nên vận hành bằng việc một số người liên tục cho đi đến kiệt sức.
Đóng góp cần đi cùng sự phân vai, ranh giới trách nhiệm và cơ chế ghi nhận. Mỗi người cần hiểu mình có thể đóng góp điều gì, trong phạm vi nào và kết quả mong đợi là gì.
Khi trách nhiệm không rõ ràng, người tích cực dễ trở nên quá tải, còn người đứng ngoài lại không biết mình nên bắt đầu từ đâu.
Trước khi bước vào một cộng đồng, mỗi người cần hiểu mình là ai, đang có thế mạnh gì, theo đuổi giá trị nào và muốn đóng góp điều gì.
Nếu không hiểu bản thân, chúng ta dễ chạy theo sự công nhận bên ngoài. Chúng ta xuất hiện ở nhiều nơi nhưng không xây dựng được một hình ảnh nhất quán.
Hiện diện với chính mình giúp một người lựa chọn đúng không gian, đúng vai trò và đúng cách tạo giá trị.
Đây là khả năng lắng nghe mà không vội phán xét, kết nối mà không chỉ nghĩ đến lợi ích và nhìn thấy cả những người chưa kịp thể hiện mình.
Con người không chỉ cần được giới thiệu. Con người cần được nhìn thấy, được lắng nghe và được công nhận giá trị.
Khi một thành viên cảm thấy mình được tôn trọng, họ có xu hướng mở lòng, đóng góp và gắn bó nhiều hơn.
Một cộng đồng không thể phát triển nếu mỗi người chỉ tìm kiếm lợi ích cá nhân.
Hiện diện với mục tiêu chung nghĩa là đôi khi chúng ta chấp nhận làm những việc không giúp mình nổi bật nhưng cần thiết cho tập thể.
Giá trị cá nhân không tách rời giá trị của hệ thống mà chúng ta đang thuộc về.
Trong quá trình tư vấn doanh nghiệp, tôi thường gặp những tổ chức có đủ nhân sự nhưng vẫn thiếu sự kết nối.
Mọi người đi làm hằng ngày, tham gia họp và hoàn thành từng đầu việc riêng lẻ. Tuy nhiên, họ chưa nhìn thấy mối liên hệ giữa công việc của mình với khách hàng, đồng nghiệp và mục tiêu chung.
Khi đó, doanh nghiệp có sự “có mặt” của nhân sự nhưng chưa có sự “hiện diện” đầy đủ của con người.
Một nhân sự hiện diện có giá trị là người hiểu:
Công việc của mình đang phục vụ ai.
Kết quả của mình ảnh hưởng đến bộ phận nào.
Vấn đề nào cần chủ động xử lý.
Cam kết nào phải được giữ.
Năng lực nào cần tiếp tục phát triển.
Mình có thể tạo thêm giá trị gì ngoài phần việc tối thiểu.
Muốn có những nhân sự như vậy, doanh nghiệp không thể chỉ yêu cầu họ tận tâm.
Doanh nghiệp phải thiết kế được mục tiêu rõ ràng, môi trường tin cậy, cơ chế phối hợp, cách ghi nhận và lộ trình phát triển con người.
Giá trị hiện diện của một người vừa đến từ ý thức cá nhân, vừa chịu ảnh hưởng bởi hệ thống mà họ đang tham gia.

Với tôi, tham gia Ban Điều hành hay Ban Định hướng khách mời không chỉ là một vị trí để được giới thiệu. Đó là lời nhắc rằng tôi cần chịu trách nhiệm nhiều hơn với trải nghiệm của những người bước vào cộng đồng.
Tôi muốn sự hiện diện của mình có thể tạo ra ít nhất một giá trị:
Giúp một vị khách bớt bỡ ngỡ khi lần đầu tham gia.
Giúp hai người phù hợp tìm thấy nhau.
Chia sẻ một góc nhìn có thể ứng dụng vào công việc.
Đặt một câu hỏi giúp doanh nghiệp nhìn rõ vấn đề.
Góp phần xây dựng môi trường kết nối có chiều sâu.
Mang những bài học từ cộng đồng trở lại quá trình tư vấn và phát triển con người.
Tôi không cho rằng mình đã làm được tất cả.
Nhưng tôi tin rằng giá trị của một hành trình không nằm ở việc chúng ta xuất hiện hoàn hảo ngay từ đầu. Giá trị nằm ở việc sau mỗi lần hiện diện, chúng ta hiểu mình hơn, hiểu người hơn và biết cách đóng góp tốt hơn.
Sinh nhật 4 tuổi của VCEO HN1 là dịp để nhìn lại một hành trình đã đi qua và cùng suy nghĩ về chặng đường phía trước. Một cộng đồng chỉ có thể trưởng thành khi từng thành viên cũng trưởng thành.
Một doanh nghiệp chỉ có thể phát triển khi mỗi con người không chỉ đến làm việc mà thực sự hiểu mình đang cùng nhau tạo ra điều gì. Một mối quan hệ chỉ có thể bền vững khi chúng ta không chỉ xuất hiện lúc cần nhận về, mà còn biết hiện diện để lắng nghe, đóng góp và chịu trách nhiệm.
Sau cùng, điều người khác nhớ về chúng ta có thể không phải là số lần chúng ta có mặt, chức danh được giới thiệu hay số lượng những tấm ảnh đã chụp. Điều còn lại là cảm giác mà sự hiện diện của chúng ta mang đến và giá trị mà chúng ta đã cùng nhau tạo ra.
Nhân dịp sinh nhật 4 tuổi VCEO HN1, tôi trân trọng cảm ơn Ban Lãnh đạo, Ban Điều hành, các thành viên, khách mời và những người đã âm thầm đóng góp cho hành trình chung.
Mỗi sự hiện diện chân thành đã góp thêm một phần giá trị. Mỗi sự kết nối đúng đã mở ra thêm một cơ hội. Mỗi cam kết được thực hiện đã bồi đắp thêm niềm tin.
Chúc VCEO HN1 tiếp tục là không gian để doanh nhân kết nối – hợp tác – chia sẻ giá trị – cùng phát triển; nơi mỗi người không chỉ tìm thấy cơ hội cho doanh nghiệp mà còn trưởng thành hơn trong tư duy, trách nhiệm và năng lực phụng sự cộng đồng.
Ngọc Phương – Bác sỹ doanh nghiệp, Coach con người, Chuyên gia hướng nghiệp và kỹ năng sống đồng hành cùng doanh nghiệp trong các hoạt động:
Rà soát sức khỏe doanh nghiệp.
Phát triển đội ngũ và năng lực quản lý.
Xây dựng văn hóa doanh nghiệp.
Kết nối mục tiêu cá nhân với mục tiêu tổ chức.
Coaching lãnh đạo và nhân sự.
Thiết kế lộ trình phát triển con người từ gốc cho thế hệ F2
Kiến tạo các sự kiện Ngày hội gia đình của các doanh nghiệp mang nhiều giá trị kết nối " Ba mẹ là nhân sự & con của họ"
Đăng ký Trạm quét sức khỏe doanh nghiệp hoặc phiên tư vấn 1:1 cùng Ngọc Phương để nhận diện vấn đề gốc và xây dựng lộ trình phát triển phù hợp.
Từ khóa:
#Giá trị của sự hiện diện trong cộng đồng và ứng dụng trong doanh nghiệp #Tin tức - Sự kiện